Manexo Integrado de Pragas MIP Limiar de danos
FOTO · TILOOM
Unha das preguntas máis complicadas para o manexo integrado de pragas é definir o Limiar de Danos. Cando é o momento de actuar?
Aínda que o coñecemento íntegro do campo é imposible, pódese xuntar toda a información da que dispoñemos para definir sistemas e métodos de manexo. A clave está no desenvolvemento de sistemas dinámicos que se poidan modificar conforme o campo se desenvolve. Por iso determínase un limiar de danos.

No caso do céspede os limiares de resposta están determinados non por perdas económicas directas como na agricultura, senón pola estética e a xogabilidade da superficie.
A referencia do limiar de danos para os céspedes é complicada de marcar, pero trátase do punto doce entre a aparencia que o usuario pode tolerar e o gasto que representa para a propiedade. Canta mala herba tolero nunha calle? ou Cantos nematodos? ou cantas larvas? Realmente hai poucos estudos realizados definindo onde está o límite para as variables, por iso a experiencia do equipo de mantemento é vital para realizar un manexo integrado de pragas. Eles son os que deben definir cando unha praga pode realizar danos graves no céspede. Gordon Witteveen, e Michael Bavier fan moito fincapé na súa Guía práctica para o manexo de Pastos en Campos de Golf, relacionando a experiencia e a observación diaria co manexo axeitado. Deixando atrás o uso indiscriminado de fitosanitarios.
Ricardo Llorca Mata, Head Greenkeeper do Club de Golf Escorpión comentou no 40º congreso anual de Greenkeepers que o uso de ferramentas de monitorización como POGO ou TDR axudábanlle a coñecer o estado do céspede. Non só por coñecer a humidade ou a salinidade do solo. O pasear con tanta frecuencia polo campo permitíalle coñecer a súa evolución e detectar con moita antelación indicios de enfermidade.

A balanza móvese entre o economicamente rendible, o sustentable a longo prazo, o visual e xogablemente aceptable.
A día de hoxe, o uso de doses altas de fungicidas debería ter só un uso curativo en momentos en que a enfermidade estivese avanzada. Xa non ten sentido usar esas altas doses cando se están facendo pases preventivos. E eses pases preventivos poderían reducirse se se estudasen correlacións entre o acoso de enfermidades e as labores culturais. Moitas veces os danos están relacionados con:
- Segas moi baixas
- Coitelas pouco afiadas
- Zonas moi húmidas
- Deficiencias nutricionais.
En definitiva, factores que non favorecen ter un céspede forte e vigoroso ao que non lle afectan as enfermidades.
Hoxe en día a modelización de pragas é unha realidade que non se usa todo o que se debería. E o seu uso está moi recomendado xa que alertan de cando están todos os ingredientes para que unha praga estoupe. Con esa información a actuación pode ser moito máis concreta, deixando de usar fitosanitarios de amplo espectro. A escasa rotación entre materias activas dos fitosanitarios é un dos perigos máis importantes. Os organismos máis simples teñen moitas ferramentas para desenvolver resistencias ás materias activas a moi curto prazo.

As empresas de fitosanitarios esfórzanse en atopar produtos que contribúan a regular a microbiota e activen os mecanismos de resistencia vexetal ás pragas antes da aparición desta.
Para evitar esas resistencias o camiño que parece estar seguindo a tecnoloxía é a regulación biótica. Este método trata de estimular a competencia entre microorganismos tanto beneficiosos como patóxenos. Co equilibrio creado, ningunha praga destacaría sobre outra polo que a necesidade de fitosanitarios diminuiría drasticamente.
Ademais disso, a aparición de pragas xera resistencias xenéticas inducidas en moitas especies de céspedes. O que actúa como unha especie de vacina. O Doutor Agrónomo Hermes Aramendiz-Tatis, profesor da Universidade de Córdoba explica como funcionan a Xenética da resistencia vexetal e como a relación entre hóspede (o patóxeno) e hospedeiro (a planta).
A xenética vexetal está encamiñada a estimular os mecanismos de resistencia vexetal tanto pasivos como activos ás pragas.
Tampouco nos podemos esquecer de:
- O uso de trampas: As trampas de aroma ou alimento son excelentes ferramentas para controlar a poboación de moitos insectos. Diezmando a súa poboación sen rexenerar ningunha resistencia.

- Refuxios: Os refuxios son áreas sen tratar onde a poboación de patóxenos poida reproducirse sen a presión que xera a selección de individuos resistentes á materia activa que se usa. Se nos refuxios só se reproducisen os individuos resistentes á materia activa, o risco de que a resistencia pasase á descendencia propagándoa sería moi alto.
Non é realista investir en ter un céspede sen danos realizados por fungos, bacterias ou insectos. E o lóxico é que as zonas máis representativas teñan limiares menores que as zonas de menos importancia.
Como asevera Peter Landschoot, Profesor da Universidade do Estado de Pensilvania. Non é o mesmo soportar ferruxe no céspede, que sabemos que non vai causar grandes danos, que Pythium, que pode causar estragos na superficie.



