Tipos de xeadas

Non todos os tipos de xeadas se producen pola mesma razón. As xeadas poden producirse no aire (entendido como a mestura de gases) ou desde a superficie da terra.

Antes de nada debemos subliñar un concepto. Na física, o frío non existe. No seu lugar está o concepto de calor. Cando a materia absorbe calor aumenta, entre outras variables físicas, a súa temperatura, e cando perde calor arrefría. Un corpo pode perder calor ata quedar en 0 º Kelvin, o que corresponde a -273 ºC.

Non todas as xeadas son iguais. Nin igual de perigosas. E o máis importante, o frío non existe, só existe a radiación de calor e a absorción de calor.

Estas xeadas son frecuentes en noites despexadas. O solo perde calor en forma de radiación e, ao non haber nubes que permitan un efecto invernadoiro, o calor escapa da terra. O resultado deste tipo de xeada é que a superficie do solo se conxela. Chámase xeada por inversión, porque normalmente a temperatura diminúe coa altitude. Ao producirse este tipo de xeada, a temperatura aumenta coa altitude. Invértese. Como explicamos na entrada de Temperatura de orballo o aire frío retén menos auga que o quente, polo que a auga disolta no aire neste tipo de xeadas condénsase na superficie e conxélase a gran velocidade.

Este tipo de xeada normalmente prolóngase máis dunha noite. Sucede cando masas de aire cunha columna moi alta a menos de 0 ºC pero a baixa altitude se moven a unha área. Estas xeadas, cando se prolongan, poden causar graves danos aos cultivos. Dentro deste grupo de xeadas están as brancas e as negras.

É problemático nunha xeada que se prolongue no tempo ou que se produza ante situacións de pouca humidade.

Nestas xeadas a temperatura de orballo tamén é importante. Se a temperatura de conxelación é maior ca a temperatura de orballo, estamos ante unha xeada branca. A superficie cúbrese de xeada cunha capa de cristais de xeo brancos. Este tipo de xeada é moi interesante, xa que se trata dun caso de “sublimación” moi frecuente. A sublimación é cando unha materia, neste caso a auga, pasa de vapor a sólido sen pasar polo estado intermedio. Esta xeada non é demasiado daniña, xa que a auga sólida sobre o cultivo evita que máis calor escape do cultivo. Aíslao. Iso si, neste estado o cultivo é moi fráxil ao tacto. Convén non tocalos.

O caso contrario ao anterior. Cando unha xeada se produce en condicións de pouca humidade, estamos ante unha xeada negra. Chámase así porque é a tonalidade que toman os cultivos despois dela. Os tecidos das plantas afectadas necrosanse e morren tomando unha cor parda ou negruzca. Se houbese habido humidade, moitos deses tecidos poderían salvarse. Algúns cultivos teñen como técnica de protección ante estas xeadas regar durante o momento da xeada para que a auga líquida protexa o cultivo.

A auga expulsa calor durante a conxelación e, unha vez conxelada, actúa como illante da calor.

As xeadas son perigosas, pero pódense combater con distintas técnicas como a ventilación forzada, o rego, ou mesmo, para cultivos de alta marxe, pódense instalar focos de calor. Hoxe en día é imprescindible un sistema que controle e avise das xeadas e do pronóstico do clima xeral.

Para poder estar informado do clima das instalacións, do perigo de xeadas ou para coñecer o perigo de ser atacado por distintas enfermidades ou pragas, as estacións meteorolóxicas como as de WatchDog e as súas redes de información son imprescindibles en calquera propiedade.

Pregúntanos se queres coñecer que podes facer coas estacións WatchDog.