Landare-hozte

Landare-hozte udan ia labore guztietan etengabeko jarduera da. Udako bero-ekarpen handia ezin izango litzateke gainditu berezko hozte-mekanismorik gabe.

Landareek ura erabiltzen dute beren mantenugaiak garraiatzeko. Lehenik sustraietatik hostoetara nitrogenoa, kaltzioa edo fosforoa bezalako ioiez kargatutako ura garraiatzen da… Ondoren ura erabiltzen dute floemaren bidez fotosintesian sortutako karbono-hidratoak garraiatzeko.

Landareko urak funtzio desberdinak ditu, guztiak berdin garrantzitsuak, nahiz eta guztiek ez duten ur kantitate bera kontsumitzen.

Landare belarkarek ez dute hezurrik, ezta egurra sendoa sortzen duen kanbiorik ere. Beren egitura mantentzeko bi elementu erabiltzen dituzte. Uraren zelulek erresistentzia pixka bat ematen duten zelulosa geruza txiki bat dute. Eta bestetik ur likidoz betetzen dira, eta hori da zutik mantentzeko adinako koherentzia sortzen duena. Ur hori ere elementu nutritibo guztiak disolbatzen diren eta landarearen erreakzio metaboliko guztiak gertatzen diren likidoa da.

Landareak atxikitako ura bere bizi-aldi osoan zehar zirkulatzen duen ur osoaren %5 bakarrik dela estimatzen da.

Benetan turgentzia mantentzeko eta funtzio metabolikoak betetzeko ur-kontsumoa ez da gehiegi handia, landareak daukan ur kantitatea besterik ez da, landareko uraren honako funtzioengatik etengabe berritzen doana.

Ura eta O2 bi molekula dira, beren gas-formetan hostoetako zeluletan CO2 kontzentrazio egokiak mantentzen laguntzen dutenak. Bai ur-lurruna bai O2 landaretik ateratzen dira zulo txiki batzuen bidez, estomak. Estomak sarrera-ate zein irteera-ate dira, landarearen beharren arabera irekitzen dira. Egokituenek errazagoa dute estomak itxita mantentzea garai lehorretan.

Gas-trukea gerta dadin ura lurrundu behar da eta CO2-a landarean sartzea ahalbidetzen duen potentziala sortu, baina honek ez du natura aldetik laguntza handirik. Ur-molekulak CO2-renak baino txikiagoak dira eta horregatik ur gehiago irteten da CO2 sartzen dena baino. Bestalde atmosferako CO2 kontzentrazioa oso baxua da. Atmosferako gasen kontzentrazio totalaren %0.04 baino gutxiago irudikatzen du. Beraz sartzeko potentziala oso baxua da, uraren atmosferara irteteko potentzialarekin alderatuta. Hau airea orokorrean asetuta ez dagoelako eta beti ur gehiago eskatzen duelako da.

Hidrogenoa dagoen elementurik txikiena da, eta horrek ura oso molekula txikia izatea eragiten du.

Landareak bere metabolismoa osatzeko behar duen glukosa sortzeko, landareak ura elektroi-emaile gisa erabiltzen du CO2-aren finkapen-erreakzioa ahalbidetzeko. Ura agente erreduzitzaile oso ahula da, baina fotoien energizazioarekin eta klorofilarekin CO2 energia kimiko bihurtzea ahalbidetzen du.

6 CO2 + 6 H2O → C6H12O6 + 6 O2

Metodo honen bidezko ur-kontsumoa neurriz txikia da. Ur-gastu handiena hoztearengatik dela kontsideratzen da.

Hemen dago laboreetako ur-kontsumoaren zatirik handiena. Landareek beren hozte-sistema propioa dute, ur-lurrunketan oinarritua dago eta ur-kontsumo handienaren erantzulea da. Ur likidotik ur gaseosorako igarotzeak bero kantitate handia eskatzen du, eta bero hori landaretik hartzen da. Gizakiok freskatzeko erabiltzen dugun sistema bera da, izerdia. Beraz ur-lurruna, lurruntzeko behar den energiarekin batera, atmosferara askatzen da.

Zelaiaren orografiak ere garrantzia du freskatzeko beharretan. Agerikoa denez eguzkialdeko guneek itzalaldekoek baino askoz gehiago handituko dituzte beharrak.

Batzuetan estresatutako guneak berpiztu daitezke freskatze-ureztatze arin batekin. Ureztatze mota honek euri oso arin bat aplikatzean datza, aspertsio-itzuli batekin edo tanta oso fina ematen duen pita batekin. Ur-ekarpen txiki honek izerdi gisa jokatuko du eta belarra freskatuko du.

Teknika hau oso erraza da eta eragin handia du landarearen osasunean, eta azalera transpirazioaren bidez bakarrik baino azkarrago hoztuko du.

Ur gramo bakoitzak 590 kaloria inguru xurgatzen ditu.

Organismo orok bezala, beste unibertso bat da, transpirazioaren magnitudea landare batetik bestera aldatzen da. Zerealen ur-galera, adibidez egunero 2 edo 3 kg ur galtzen dituen artoarena, oso desberdina da egunero 25 gr ur galtzen dituen kaktus handi batena; horregatik garrantzitsua da labore bakoitzaren ur-galera-tasa eta ebapotranspirazioa ezagutzea.

Errendimendu handiko belarretan beste teknika batzuk erabiltzen dira, hala nola behartutako aireztapena, onddoen arriskua murrizten duena baina lurzoruaren ebapotranspirazioa asko handitzen duena eta energia-kostu altua duena.

WatchDog 2900 ET estazio meteorologikoa