Karbohidratoen metaketa
ARGAZKIA · TILOOM
Karbohidratoen metaketa laborantzaren garapen zuzenerako oso prozesu garrantzitsua da, baina, zertarako balio du? Fotosintesian ekoitzitako azukreak ez dira berehala erabiltzen arnasketan. Ekoitzitakoaren zati handi bat landarearen zati desberdinetan metatzen da, beharrizan uneetarako.
Ekoitzitako karbohidratoak landarearen garapena ahalbidetzen duten erreakzio biokimikoak bultzatzeko erabiltzen dira.
Fotosintesia azkarra denean baina hazkundea eta arnasketa motelak direnean, karbohidratoak landarearen zati desberdinetan metatzen dira, sustraietatik hasi eta koroatik edo zurtoinetara arte. Karbohidratoak metatzeko une oso ohikoa udazkenaren amaiera da. Garai horretan tenperaturak jaisten dira, beraz hazkundea mugatuta geratzen da, baina eguzki-irradiazio nahikoa jarraitzen du egoteko fotosintesi azkarra izan dadin. Metatutako erreserba horiek neguan zehar poliki-poliki erabiliko dira, ale hori egoera fisiologiko onean mantentzeko, nahiz eta lozorroan egon. Udaberriaren hasieran, geratzen diren karbohidratoak tenperatura leunek eta eguzki-irradiazioaren areagotze progresiboak errazten duten hazkunde indartsua bultzatzeko erabiliko dira.
Udazkeneko metaketak negua igarotzeko eta udaberriko hazkunde indartsurako balio du.
Metatutako karbohidrato hauek bereziki garrantzitsuak dira udaberrian. Oso ohikoa da urteko garai horretan gaueko izotzak gertatzea. Izotz horiek txikiak izanda ere, kimu berrietako ehun xukutsuak kaltetzeko adina potentzial dute. Kaltetutako ehunak ezin dira hazi, eta landareak, metatutako erreserbei esker, hazkunde berriak garatu ahal izango ditu.
Udaberriko garapenean, kimuek lehentasuna dute sustraiekiko karbohidratoen erabileran, kimuak izango baitira, garatuta daudenean, karbohidrato berriak ekoizten dituztenak. Horregatik, karbohidratoen faltak sustrai-sistemaren galera handia eragingo du.
Azaldutakoaren ondorioz, landarean azukreak metatzea garapenerako eta biziraupenerako jarduera erabakigarria da. Azukreez ongi elikatutako landareak izurriteen aurka defendatzeko eta estresak eragindako kalteetatik berreraikitzeko gaitasuna izango du.
Urte anitzeko laborantzen zaintzaileek beti izan behar dute kontuan metaketa hori eta ahal den neurrian sustatu. Mozketak, ongarritzeak eta ureztatzeak egin behar dira hazkundearen gehiegizko estimulazioa eta metatutako karbohidratoen agortzea saihesteko.
Greenkeeper batzuek uste dute ideia ona izan daitekeela belardiak haziak ekoiztea uztea lurzoruko hazi-banku naturala handitzeko. Hasiera batean ideia ona dirudi, baina bi eragozpen garrantzitsu ditu.
- Ekoitzitako haziak ez du ereindako haziaren genetika bera, soropila landare alogamoa baita, hau da, gurutzatuta polinizatzen da, beste aleekin elkartuz. Gutxi kaltetuko liratekeen landare bakarrak barietate puruak edo genotipikoki homogeneoak izango lirateke.
- Haziaren ekoizpena fisiologikoki lehentasunezko prozesua da, landarearen karbohidrato-erreserbak neurri handian higatzen dituena, eta ereindako soropilarentzat urteko garairik desegokienetan ezarpen-arazoak sor ditzakeena.
