Potasak

Landareek asimila dezaketen potasioaren espeziazio kimikoa K potasio ioia da, lurzoru-disoluziotik xurgatua. Beste espeziazio batzuk egon daitezke, baina gehienak ez daude eskuragarri gure kirol-azaletarako.

Potasio-gatz naturalak antzinako itsasoen lehortzetik datoz, batez ere Permiar goiko aldian, duela 200 milioi urte. Itsasoko uraren gatzak disolbagarritasun-ordenaren arabera kristalizatu ziren, eta, horrela, ClNa gatz-geruzaren gainean potasio-mineralen geruza azalekoago bat zegoen.

Potasak, oro har, potasio-konposatuei egiten die erreferentzia, nahiz eta potasa kaustikoa potasio hidroxidoaren (KOH) izen arrunta den.

Potasio kloruroa potasio-ongarri ohikoena da eta gazitasun-gradu altua ekartzen du (gatz-indizea 2,2); itsas gordailuetatik dator, horrela mineralak ditugu, hala nola Silvina, Silvinita, etab. Bestalde, potasio sulfatoa potasio kloruroa (hobe da gazitasun gutxiago ekartzen duelako, gatz-indizea 0,9 baita) azido sulfurikoarekin edo potasio nitratoa (gatz-indizea 1,6) azido nitrikoarekin erreakzionatzearen emaitza da. Beraz, ongarri bat edo bestea erabiltzeak POGOrekin sartutako gatz-indizearen parametroan duen efektuaren ideia ematen digu, ongarri guztiek gazitasuna ekartzen baitiote lurzoruari, nahiz eta batzuek besteek baino neurri handiagoan egin. Potasio-ongarri guztiak potasaren gatzunetan edo lurpeko gordailuetan oinarrituta egiten dira.

Ongarri horiek guztiek modu neutroan erreakzionatzen dute lurzoruan, KNO3 izan ezik, pH-a handitzen baitu.

Ongarrien bidez ekarritako potasioaz (greenak) gain, lurzoru naturaletan agertzen da potasio-mineralak dituzten arroka guztien mineralizazio eta desintegrazioaren bidez, funtsean potasio-feldespatoak eta mikak. Egia esan, eskuragarri ez egon arren, potasio-zati hori lurzoru naturaletan nagusia da, sare kristalinoen parte izanik.