Lurzoru karetsuak | Zer da lurzoru karetsua eta monitorizazioa – Tiloom
ARGAZKIA · TILOOMZer da lurzoru karetsua?
Lurzoru karetsuak kaltzio karbonato-eduki handiagatik bereizten dira. Osaera honek testura espezifikoa eta propietateak ematen dizkio lurzoruari, hala nola orokorrean pH altua, eta horrek zuzenean eragiten dio nutrienteen eskuragarritasunari eta jarduera mikrobianoari.
Non aurkitzen da lurzoru karetsua?
Lurzoru karetsuak klima idor eta erdi-idorretan eratzen dira, Espainiako hegoaldean tipikoak direnak. Horizonte hauek izan ditzakete jatorrizko lurzoruaren gainean eraikitako klima horietako golf-zelaietako kaleek. Haien zehaztapena laborategiko entsegu baten bidez egin daiteke.
Lurzoru-profil hauek mineral karbonatatuek zementatuta egon ohi dira, horizonte kaltzikoak edo petrokaltzikoak dira (Soil Survey Staff, 2010). Kaltzio eta Bikarbonato ioiak jatorrizko materialetik edo atmosferako hautsetik ere etor daitezke (Rabenhorst et al., 1991; Robins et al. , 2012), in situ aldatzen direnak. Lurzorua lehortu ahala, karbonatoak eta bikarbonatoak kontzentratu egiten dira, prezipitatuz (Birkland, 1999; Gile et al .,1966). Lurzorua karetsua bada, pH basikoa aurkezteko joera izango du, klorosi ferrikoa izan dezake eta fosforoaren xurgapenean zailtasunak ere izan ditzake.

Mineral karbonatatuak sustraien eta lur-partikulen ondoan prezipitatzen dira, poro-espazioa pixkanaka murriztuz lurzorua zementatzen den heinean (Monger et al.,1991). Kaltzio karbonatoarekin zementatutako horizonteek sustraien hazkundea eta uraren mugimendu bertikala mugatzen dituzte (Cuningham eta Burk, 1973) , nahiz eta horizonte karetsu batzuek drainatze ona izan dezaketen, bereziki lurzoruko frakzio hareatsuekin lotuta daudenean (Baumhart eta Lascano, 1993).
Nekazaritza-lurzoruetako karbonatoak jatorri litologikoaz gain ureztatze-uretatik ere etor daitezke. Ureztatze-uretatik datorren karbonatoen pilaketa normalean Sodio-edukiarekin lotzen da; ureztatze-uraren SAR edo RASa (sodio-adsortzioaren erlazioa) karbonato gisa prezipitatzen den Kaltzioa konpentsatzeko doitu ohi da, eta horrek Kaltzio eta Magnesioaren aldean trukagarria den Sodioa handituko luke (Bower et al., 1968; Miyamoto, 1980; Rhoades, 1980).
Golf-industrian, uste bat dago, bikarbonato-eduki handiko ureztatze-urek –nekazaritza-laboreetan bezala– pilaketa karetsuetara eraman dezaketela, eta horrek porositatearen eta eroankortasun hidraulikoaren murrizketak eragiten dituela (Carrow et al., 1999; Simmons, 2010). Hau da, gatzek lurzoruaren porositatearen jaitsiera eragiten dutela, eta urtebetez 13,3 mmol/l-tik gorako bikarbonato-kontzentrazioko edukia duten ureztatze-urak erabiltzeak iragazpena murriztuko lukeela iradokiz. Beste ikertzaile batzuek diote bikarbonato-eduki handiko baina sodio-eduki baxuko urak erabiltzeak iragazkortasuna murrizten duela (Harivandi, 1999) eta ureztatze-ur horientzako tratamenduak erabiltzea iradokitzen dute.
Glen Obear eta Solder-ek, 2015ean, green-etako 28 lurzoru-laginen gainean egindako azterlanek ez zuten aurkitu bikarbonato-eduki handiko urekin ureztatzea horizonte karetsuak sortzeko nahikoa dela frogatzen duen erlazio nabarmenik, uste zenaren eta nekazaritza-lurzoruetan gertatzen denaren aurka. Hau da, green-en hazkundearen ezaugarri bereziek, mantentze-lan intentsiboek, lurzoruko arnasketa-tasa altuek, porositate handiak, profil hareatsuak, etab., beste lurzoru-profil eta nekazaritza-laboreetan normalean gertatuko litzatekeena baino portaera desberdina eragiten dute.
Nola detektatu eta monitorizatu lurzoruen jarduera
Lurzoru karetsuak oso erreaktiboak dira; lurzoruen jarduera eta laboreari duten eragina monitorizatu dezaketen ekipo mota desberdinak daude.
Lurzoruetako EC neurgailu zuzena
Laqua Twin Ca+ kaltzio ioien neurgailua
TDR sentsore infragorria
POGO sentsorea analisi integralerako
Tresna hauei buruz gehiago jakin nahi baduzu, idatzi iezaguzu info@tiloom.com helbidera
Lurzoruen bereizketa: Kareharrizkoak vs. Karetsuak
Lurzoru karetsuak, kaltzio karbonatoaren (CaCO3) osaera aberatsagatik bereizten direnak, jatorri pedogenikoan aldatzen dira. Lurzoru kareharrizkoen aldean, batez ere kaltzitaz osatutako kareharrietatik zuzenean eratzen direnak, lurzoru karetsuak prozesu aniztasun batetik sor daitezke, karbonatoen pilaketa eolikoa edo beste harri karbonatatu batzuen alterazioa barne. Bereizketa hau funtsezkoa da haien propietate fisikokimikoak ulertzeko, White eta Brantley (2003) eta Monger eta Gallegos (2000) azterlanek deskribatzen duten bezala; azterlan horietan karbonatoen disolbagarritasunaren inplikazioak eta lurzoruaren egituran eta kimikan duten eragina aztertzen dituzte.
Lurzoru alkalinoetarako kudeaketa- eta ongarritze-estrategiak
Golf-zelaietako alkalinotasun handiko lurzoruen kudeaketa jorratuz, bai karetsuek bai kareharrizkoek erronkak dituzte mikronutrienteen eskuragarritasunean, bereziki burdinarenean, klorosi ferrikoa bezalako fenomenoak eraginez. Ongarri kelatatuak eta zuzenketa azidoak aplikatzea ezinbestekoa da mikronutrienteen disolbagarritasun baxua arintzeko. Gainera, lurzoru karetsuen testura, askotan hareatsuagoa, drainatze hobea errazten du lurzoru kareharrizkoen testura finagoa eta trinkoagoarekin alderatuta; azken horiek ur-kudeaketa zorrotzagoa eta zuzenketa posibleak behar dituzte lurzoruaren egitura eta iragazkortasuna optimizatzeko, green-en estetika eta osasuna mantentzeko funtsezko alderdiak.




