Green-en profilak. Gatzen eta uraren mugimendua

Green-en profila azaletik barrurantz ez da homogeneoa, haren gatzen eta uraren mugimendua asko aldatzen da. Goiko aldea landare-materia gehiena izateagatik bereizten da, koroatik eta zurtoinetatik sustrai gehienetara arte. Beraz, lehen 6 cm-etan edo 2,5 hazbetetan profilaren gainerakoarekin alderatuta dagoen osaera desberdin honek ondorio fisiko oso garrantzitsuak ditu.

Sentsore desberdinek profil osoan zehar lortutako neurria konstantea da, baina ez gatzen eta uraren portaera profil horietan. Beraz, sentsoreek zeharkatzen duten profil osoan emandako neurriek haien batez bestekoari buruzko informazioa ematen digute, goiko aldearen batez bestekoa diluituz eta beheko aldearena handituz. Egia esan, hezetasun-eduki bolumetrikoaren eta eroankortasun elektrikoaren gehiena lehen 6 cm hauetan gertatzen denez, hori da monitorizatu beharreko eremurik garrantzitsuena.

Berdin dio zein substratu aurkezten den, egoerak errepikatu egiten dira buztin-eduki handiko lurzoruetan ere; sistema hauen portaera naturala da. Gatzen eta uraren mugimendua fenomeno fisikoen bidez gertatzen da, hala nola transpirazioa, behealdeko hezetasun handieneko eremutik goialdeko hezetasun txikiagoko eremura doan hezetasun-gradiente batek sortua, eta mugimendu grabitatorioa, grabitate-indarrek sortua, aldakuntzak etengabe eraginez.

Stevens-ek munduko hainbat lekutan egindako azterlanek, green-en substratuen osaera desberdinetarako, sustrai-sakonera edo belar-barietate desberdinekin, prozesu hauek etengabe errepikatzen direla jakinarazten digute.

Ikusi parametro desberdinen eragina profilaren sakoneraren arabera:

Kimikak ere portaera desberdina du lehen cm-etan lurzoru-profilaren gainerakoarekin alderatuta; lehen cm-etan gertatzen den trukaketa katioikoa berehala azpiko eremuan gertatzen dena baino askoz handiagoa da. Horren arrazoi garrantzitsuena da uraren eta lurzoru-matrizearen artean gertatzen diren trukaketa katioikoak bi kimiken arteko desberdintasunengatik gertatzen direla, fenomeno termodinamikoez gain. Ureztatze-ura lurzoru-profilean barneratu ahala, poro-ura oso modu intentsuan trukatzen hasten da lurzoru-matrizearekin, bi kimiken artean desberdintasun asko daudelako; beraz, sakonago sartu ahala, desberdintasunak txikiagoak dira eta, ondorioz, trukaketa katioikoak ere.

Tiloom-ek egindako modelizazio hidrogeokimikoek desberdintasun hauek erakusten dituzte, goiko profiletan trukaketa katioikoak berehala azpikoetan baino 10 aldiz handiagoak izanik. Ikusi azaleko A horizontearen eta berehala azpiko B horizontearen arteko desberdintasunak; CO2-aren presio partzial konstante eta antzekoa simulatu zen bi kasuetarako.