Cricket I: kriketaren oinarrizko arauak

Cricketa gure planetako jarraitzaile kopuru handiena duen bigarren kirola da, 2.500 milioi zale inguruko, funtsean Asiakoak, Australiakoak eta Erresuma Batukoak (kirol erregea futbola da, 3.500 milioi zale ingurukin). Beraz, Cricketa gure arreta agronomikoa merezi duen kirola da. Jakina, kirol-gainazal egokiak lortu ahal izateko, beharrezkoa da zeintzuk diren, zer ezaugarri dituzten eta jokoan zein portaera eskatzen den ezagutzea.

Joko-gainazalak oso ondo bereizita daude, Pitch eta Outfield, biak elkarren oso desberdinak izanik. Pitcha ehundura bat duen gainazala da, bere buztin-edukia %27-33 inguruan dagoena, eta horrek Outfieldaren ezaugarri oso desberdinak ematen dizkio, ehundura hondartsukoa, futbol-zelai batean aurkitzen direnen antzekoa. Joko-lurzatiak forma obalatua du eta erdialdean kolore marroiko laukizuzen bat dago, “Pitch“ deitzen duguna, non jokoko gertaera garrantzitsuenak gertatzen diren.

Pitchean oreka mantentzen duten “makilatxo” batzuk daude (wickets). Jokoa honetan datza: A taldeko jokalari batek (bowler) B taldeko jokalaria (batsman) kanporatzen saiatu behar du, baloia jaurtitzean wicketsak botatzen saiatuz. Batsmanak baloia ahalik eta urrunen bateatuz defendatzen saiatuko da, Pitcharen beste muturrera korrika joateko hau jaurtitzaileari itzuli aurretik. B taldeko beste jokalari bat jaurtitzailearen aldean egongo da kontrako muturrera korrika egiteko bere lagunak baloia bateatzen duenean, eta horrela, bi jokalariak Pitcharen muturretara iristen diren bakoitzean, lasterketa bat (run) markatuko dute. Baloia urrun jaurtitzen bada, B taldeko bi lagunek Pitcha ahal adina aldiz zeharkatu beharko dute lasterketa kopuru handiena markatzeko. Hurrengo erronda(ren) bateatzaile geratuko da baloia jaurtitzaileari itzultzen zaionean bateatzen den Pitcharen muturrean amaitzen duen jokalaria.

Jokoa oso ezaguna da India, Pakistan, Zeelanda Berria edo Erresuma Batua bezalako eskualdeetan.

Bateatzaile bat kanporatua izango da wicketsetatik bat botatzen badiote (edo berak nahi gabe botatzen badu), baloia birritan jotzen badu, hau oinekin gelditzen badu edo kontrako taldeko jokalariren batek bateatutako baloia airean harrapatzea edo wicketsak botatzea lortzen badu. Une horretan, beste jokalari bat sartu beharko da bateatzaile gisa (aldaketa bi minutu baino gutxiagotan eginez edo hura ere kanporatua geratuko da), horrela jokalariak kanporatzen joango dira bat bakarrik geratu eta bikoterik ez duen arte, partida amaitutzat emanez. Jokoan zehar taldeak txandakatzen dira, batzuetan bateatzen dute eta besteetan jaurtitzen. Irabazlea lasterketa gehien markatzen dituen taldea izango da.

Cricketeko gainazal desberdinetan eskatzen diren ezaugarriak kudeaketa agronomiko egoki baten bidez lortuko dira. Hurrengo sarreretan azalduko dugu zein parametro diren garrantzitsuenak eta nola lor ditzakegun.