Argiaren neurketa: Gorria / Gorri-urruna
ARGAZKIA · TILOOM
Argia landare-hazkundearen motorra da, eta gorri / gorri-urruna erlazioa haren garapenaren oinarri funtsezkoa.
Elikaduraren arloko haien autosufizientziak gaur egun ere harritzen gaitu. Osagai gutxi behar dira landare-bizitza normaltasunez garatzeko. Baina argia ez dute elikadurarako bakarrik erabiltzen. Argitik garapenerako beste estimulu oso garrantzitsu batzuk ere jasotzen dituzte.
Landareak jasotzen duten argi-espektroaren arabera garatzen dira.
Landareek argi gorria (660-680 nm) xurgatzen dute eta argi gorri urruna (720-740 nm) islatzen dute. Garapen fisiologikoa kontrolatzen duten fotoerreptoreei fitokromo deitzen zaie. Fitokromo hauek argi gorriaren eta gorri urrunaren mailen aldaketei erantzuten diete.
| Nanometroak | Izena | Efektuak |
| 280-315 | Ultramorea | Eragin txikia morfologian eta prozesu fisiologikoetan. Koloreak zuritzen ditu, erredurak eragiten ditu eta zenbait onddoren esporulazioa bultzatzen du. |
| 315-400 | Ultramorea – Urdina | Klorofilaren xurgapen arina, fotoperiodismoan eragiten du, zelula-luzapena inhibitzen du, erredurak eragiten ditu eta zenbait onddoren esporulazioa bultzatzen du. |
| 400-520 | Urdina | Klorofilaren xurgapen handia, eragin fotosintetiko handia. |
| 520-610 | Berdea | Pigmentuen xurgapen baxua. |
| 610-750 | Gorria | Klorofilaren xurgapen baxua. Eragin handia fotosintesian eta fotoperiodismoan. Haren blokeoak zelula-luzapena geldiarazi dezake. |
| 750-1000 | Gorri Urruna | Xurgapen baxua, zelula-luzapena asko estimulatzen du, eragin sendoa ernetzean eta loratzean. |
| +1000 | Infragorria | Eragin handia argiztatutako azaleraren tenperaturan. |
Gorri urrunak hazkunde ahulak eragiten ditu, eta landareen etsipeneko mugimenduak argi biziaren bila.
Gorri – gorri urruna erlazioarekiko erantzun esanguratsuenak hauek dira:
- Haziak ernetzea
- Ereintzak, belar txarrak…
- Zurtoinaren luzapena
- Gorri urrunaren mailak altuak direnean argi zuzen gutxi dagoela esan nahi du, beraz landareak luzatu behar du argi-intentsitatearen bila.
- Loraldia
- Erlazio honek loratzearen unea zehazten du.
- Adierazpen genikoa
- Laboreari berezkoak zaizkion ezaugarrien garapena
- Landare-estalki gehiago eta kloroplasto-kontzentrazio handiagoa garatzea.
Hosto-ehunek iragazki gisa jokatzen dute, argi gorri urruna argi gorria baino gehiago igaroaraziz. Honek eguzkitik datorren argi gorriaren eta gorri urrunaren proportzioa aldatzen du. Fenomeno hau hosto askoko landareetan gertatzen da, argi zuzenik jasotzen ez dutenek gorri-gorri urruna erlazio baxua izan dezaten, edo landareen dentsitatea altua denean eta haien artean elkar estaltzen dutenean.
| Gorri – Gorri urruna erlazio normalen adibidea | |
| Eguzki-argia | 1,2 |
| Hostoen azpian | 0,13 |
| 5 mm lurzoruren azpian | 0,88 |
Gorri-gorri urruna proportzioa ezagutzeak landareen tartekatzea zehazten laguntzen du, eta hazkunde-erregulatzaileak aplikatzeko une gakoak zehazten ditu. Erregulatzaileen aplikazio zehatzak eginez eta tartekatze egokia izanik, abantailak lortzen dira, hala nola hazkunde uniformeagoa, dentsoagoa edo fruitu handiagoak.
Landarearen kalitatea argiaren kalitatearen (osaera espektrala) araberakoa da. Gorri urruna asko duen argia eskasa da hazkundeari dagokionez.
Peggy McMahon-en hitzetan, Ohioko Estatuko Unibertsitateko hortikultura eta laboreen zientzia sailako irakasle elkartua. Argi gorri urrunak funtsezko papera jokatzen du landareen hazkundean. Landareetan itzala saihesteko erantzuna (zurtoinen luzapena eta luzatzea) sustatzeko faktore garrantzitsua da. Begi hutsez ezin da gorri urruna detektatu, beraz oso erabilgarria da landareek zenbat argi gorri eta gorri urrun (efektuetan antagonistak) jasotzen ari diren jakiteko neurgailu bat edukitzea, bereziki hostoen goialdean eragiten duena. Neurgailuak laborearen arduradunari landareak tartekatzen edo altuera egokia mantentzen lagun diezaioke, landareek behar duten lekua izan dezaten eta aldi berean lekua alferrik galdu ez dadin.
