Argiaren faktorearen zeregina landareen hazkundean
ARGAZKIA · TILOOMArgiak funtsezko zeregina du landareen hazkundean eta garapenean. Estimatzen da soropilen %20-25 inguru, neurri handiagoan edo txikiagoan, itzal-baldintzetan mantentzen dela, dela eraikinengatik dela inguruan dituzten zuhaitzengatik (Jack fry and Bingru huang, applied turfgrass science and physiology, 2004).
Landareen hazkundeari eta garapenari eragingo diete argiaren kalitateak, intentsitateak eta iraupenak, barietatearen, espezieen edo kultibarraren arabera.
Argiaren kalitatea: eguzkiak sortzen duen energia uhin-luzera desberdineko erradiazio elektromagnetikoen nahasketa bat da. Fotosintesian, eguzki-energia energia kimiko bihurtzen da pigmentu izeneko organismo fotosintetikoen bidez, 400-700nm arteko uhin-luzera zehatzak bakarrik xurgatzen dituztenak. 700-800nm arteko uhin-luzerek ez dute fotosintesian eragiten, baina haziaren ernetzean, loraldian eta hostoen zurtoinen hazkundean eragin dezakete.

Intentsitatea Eguzkiak igortzen duen energiaren %37k bakarrik du fotosintesirako aprobetxagarriak diren uhin-luzerak (400-700nm), %62 infragorria da (<700nm) eta gainerako %1 ultramorea (200-400nm). Orokorrean, argi kantitate handiagoak fotosintesi-maila handiagoak ekartzen ditu. Hala ere, argiaren intentsitatea handitzen den heinean, fotosintesiaren abiadurak gehieneko puntu bat lortzen du. Puntu horri argiaren saturazio-puntua deritzo.
Klima hotzeko soropiletan argiaren saturazio-puntua 534-1.072 µm m²-ko eta segundoko balioetan lortzen da, eta klima beroko soropiletan 1.794-2.139 µm m²-ko eta segundoko balioetan. (Jack fry and Bingru huang, Applied turfgrass science and physiology, 2004).
Argiaren iraupena Egunean argi-ordu kopurua latitudea, urteko garaia, itzala eman dezakeen egituraren tamaina… bezalako faktoreen araberakoa izango da. Argi-orduak handitzeak hostoen hazkundea eta gramineoen mazelatzea susta ditzake, baita kanpoko faktoreek eragindako estresarekiko erresistentzia handitu ere. (Hay and Heide 1983, Aamlid 1992.).




