Materia orgánica I. Que é e como se mide?
FOTO · TILOOM
A materia orgánica presente nos perfís das nosas superficies deportivas en porcentaxes mínimas axuda á retención de auga e nutrientes e achega resiliencia aos putting greens. Por outro lado, un exceso provoca o tapamento do espazo poroso e impide o movemento libre a través do solo, dando lugar a “rapados”, “acolchamento” e superficies brandas, inconsistencia na rodadura da bóla, crecemento de musgo e altos danos por impactos de bóla ou “piques”.
A mellor forma de monitorizar o contido en materia orgánica do perfil de solo consiste na análise de diferentes mostras a diferentes profundidades. A realización da análise dunha soa mostra non nos revelará boa información do seu contido e propiedades físicas.
O proceso da súa determinación pasa polo secado da mostra a 105 graos centígrados para a eliminación de toda a humidade. Posteriormente esta mostra seca, que presenta contido mineral e orgánico, é pesada e introducida nun forno durante (polo menos) dúas horas a 360-440 ºC, deste xeito eliminamos a materia orgánica por calcinación. Cando a mostra se arrefría (ata 150ºC) péxase de novo, antes de que comece a absorber humidade do ambiente.
A diferenza entre ambos os pesos, o previo e posterior ao forno, dános o peso en materia orgánica, que pode expresarse en forma de porcentaxe sobre o peso da mostra. É importante realizar as análises sempre co mesmo laboratorio para evitar inconsistencias nos resultados.
Outro método de determinación é o método de Walkley-Black, no cal se realiza unha reacción química do carbono do solo cun axente oxidante, dicromato potásico.
Unha forma de diluír o contido en materia orgánica consiste na realización de recebos lixeiros e frecuentes, se ben aínda ten máis sentido a utilización de ferramentas de cálculo das doses nitroxenadas en base ás necesidades de crecemento, para iso cabe destacar a ferramenta I-Greenkeeping.
Outros aspectos a ter en conta son a influencia na condutividade hidráulica saturada, pois adoita diminuír ata nun 10% despois de 6 meses da creación dun green (Murphy. J.W (TGIF Record 28098) e Nelson, S.H (TIFG Record 1305)) e ata máis dunha diminución do 30-40 % das condicións orixinais debido á acumulación da materia orgánica despois de dous anos (Neylan, J. 1994 “Sand profiles and their long term performance” Golf and Sport Turf Australia). McCoy recomenda un máximo dun 3.5% de materia orgánica e advirte que a macroporosidade declina a partir destes valores.
Pehámetro FieldScout SoilStick pH
Os factores que aumentan o contido orgánico nas nosas superficies deportivas son os seguintes:
- Temperaturas frías en céspedes de clima frío, pois a actividade microbiana declina e así a mineralización.
- Variedades de última xeración con altas densidades de crecemento.
- Baixo nivel de aireación nos perfís de solo, o que conduce a condicións anaeróbicas e estimula raíces adventicias superficiais.
- Recebos de area inadecuados ou moi lixeiros.
- Adición de enmendas orgánicas.
- pH ácidos, por debaixo de 5.5, que limitan a actividade bacteriana e as poboacións de actinomicetos.
- Mantementos con altos achegues nitroxenados.
- Baixa actividade de miñocas.
Robert N. Carrow “Surface Organic Matter in Bentgrass Greens” USGA. Turfgrass and Environmental Research Online.
