Lurzoruen izaera mineralak
ARGAZKIA · TILOOM
Askotan, golf-lurzoruek beren kaleak eta roughs-ak jatorrizko lurzoruaren gainean eraikita dituzte, haren izaera mineralarekin, eta, beraz, garrantzitsua da lurzoru desberdinen jatorria eta ezaugarriak ezagutzea. Ulermenerako lehen hurbilketa eremuaren azterketa litologikotik abiatzen da, gure kaleetako lurzoruaren izaerari buruzko informazioa emango baitigu.
Hala, golf-zelaiaren inguruan ugari diren litologia desberdinek, meteorizazioaren, higaduraren eta abarren bidez, gure kaleetako eta roughs-etako lurzorua sortuko dute.
Gure kaleetarako lurzoru-horizonte posibleak hauek dira:
- “Mollikoak”, materia organikoan aberatsak, ilunak, lodiera handikoak eta ondo egituratuak.
- “Okrikoak”, kolore argikoak, karbono organiko gutxikoak, lodiera txikikoak, oso trinkotuak lehor daudenean.
- “Kaltzikoak”, kaltzio karbonatoen pilaketekin, petrokaltzikoak (kaltzikoen antzekoak baina gogortuak).
- “Gipsikoak eta petrogipsikoak” (igeltsukoak eta petroigeltsukoak ere deitzen direnak),
- “Argikoak”, buztin-pilaketekin
Lurzoruen meteorizazioak disolbagarritasun txikiko mineralen (kaltzita), disolbagarritasun ertaineko mineralen (igeltsua), oso disolbagarriak diren sodio-gatzen eta/edo sulfatoen migrazioak eragiten ditu, baita esekidura gisa garraiatutako partikula koloidalen migrazioak ere.
Material litologiko askoren izaera karbonatatuak zehazten du kaltzio karbonatoaren garbiketak garrantzi handiz esku hartzen duela lurzoru askoren genesian; horixe da horizonte kaltzikoen eta petrokaltzikoen kasua, azken hauek kaltzio karbonatoaren pilaketa masiboak eragindako zementazio sendoa dutenak.
Gipsifikazio-prozesua igeltsua azaletik disoluzioan translokatzean datza, gero sakoneran prezipitatzeko; petrogipsikoa da oso intentsua bada eta lurzoruan geruza zementatua osatzen badu.
Igeltsua baino disolbagarriagoak diren gatzen kasuan, haien mugikortasuna handiagoa da, beheranzko eta goranzko mugimenduak eraginez kapilaritate-fenomenoen bidez, tenperatura altuak eta lurruntzea direla eta; orduan horizonte gaziak sortzen dira.
Ilimerizazio- edo buztin-translokazio prozesua buztinaren mugiaraztea da, esekiduran garbituz, goiko horizontetik beste beheko batera, non metatzen den, horizonte argiko bat sortuz.
