Kontzeptu meteorologikoak II: hodei-masak

Hodei-masak ez dira ur-lurrinarekin nahastu behar, airean flotatzen duten ur likidozko “mikrotanta” txikiak dira esekita, diametroa 0,2 eta 0,3 mm artean baitabil, edo izotz-kristal gisa solido moduan, bere altueraren arabera. Euri-ur gisa prezipita daitezen, tamainan handitu behar dute eta 1 eta 5 milimetro arteko diametroa izan. Aire heze hau beroa baino dentsitate txikiagokoa denez, atmosferaren geruza altuetan geratzen dira eta aire beroko masak geruza baxuagoetan.

Hodeiak ur-lurrinez (gas-formako urez) osatuta egongo balira, ezin izango lirateke ikusi, gas ikusezina baita. Izan ere, zuri hautematen ditugu eguzki-argia hodeietara iristen denean ur-tanta txikiek argia sakabanatzen dutelako eta kolore guztiak islatzen dituztelako, nahasketa horrek kolore zuria ematen du. Hodeiak oso dentsoak eta lodiak badira, argiak ezin ditu erabat zeharkatu, eta horrela tonu grisaxkagoak hartzen ditu. Argia aldaketarik gabe bidaiatzen du atmosferan sartu arte, orduan hura osatzen duten partikulekin talka egiten du: hauts, ur-tanta eta -kristalak, gatza eta airea osatzen duten molekulak (oxigenoa, nitrogenoa eta gas nobleak). Nitrogenoak eta oxigenoak kolore urdina eta more kolorea gehiago sakabanatzen dituzte, norabide guztietan igortzen dituztenak, tonu laranja eta gorriak lerro zuzenean pasatzen uzten dituzten bitartean, zeru urdinak emaitza gisa emanez.

Arratsaldean gauza bera gertatuko litzateke eguzkia behean ez balego. Posizio horretan bere izpiek gure begietara iritsi arte zenitean dagoenean baino 10 aldiz atmosfera gehiago zeharkatzen dute. Beraz, tonu urdinek halako sakabanatzea jasaten dute non ez diren gure begietara iristen, laranja, gorri eta horiak bai. Zenbat eta partikula solido gehiago egon airean esekita, orduan eta koloretsuagoak eta saturatuagoak dira ilunabarrak.

Estazio meteorologiko bat edukitzea tresna perfektua da ingurumen-hezetasuna eta zelaiaren kudeaketa egokirako beharrezko aldagai guztiak ezagutzeko.