Greenkeeperrentzako aholkuak udan
ARGAZKIA · TILOOM
Gaur Tiloomen greenkeeperrentzako udarako aholku onenak eman nahi dizkizugu
Uda eguneko eta gaueko tenperaturen igoera nabarmenarekin ezaugarritzen da, eta horrek ebapotranspirazio-tasa altuak dakartza. Bestalde, C3 barietateetan, 23 °C-tik aurrera sustraien kopurua, luzera eta masa murrizten hasten dira, eta eguneko gehienezko tenperaturak 35°C baino gehiagora eta gaueko gehienezkoak 25°C baino gehiagora iristean, heriotza ere eragin dezakete (Huang, B et al.)
Beraz, oso garrantzitsua da udako garaian gure zelaiarentzat egoerarik desfavorableenean aurkitu gaitezkeela jakitea, hau da, landarearentzako ur-ekarpen behar handiagoekin eta lurzoruan eskuragarri bolumen txikiagoarekin, sustrai-sakonera txikiagoaren ondorioz.
Landarearentzat eskuragarri dagoen uraren urritasun horrek ureztatze eraginkorraren kudeaketa ere eskatzen du, eta, beraz, funtsezkoa izango da tenperaturaren, hezetasunaren eta sustrai-sakoneraren monitorizazioa.
Ureztatze-kudeaketarik eraginkorrena belarrari bere behar garbiak ematen dizkiona da, oxigenoarentzat eta arnasketarentzat ere poro-espazioa utziz, prozesu fisiologiko hau udako garai hauetan are garrantzitsuagoa izanik. Beraz, sustrai-sakonera murrizten den heinean, ureztatzeak gero eta sakonera txikiagokoak eta maizagokoak izan beharko lirateke, gatz-garbiketa behar denean gertatzen denaren alderantzizko egoera (ureztatze sakon eta urrunak), baina egoera hori ez da artikulu honetan eztabaidatzen duguna, eta ulertzen da ez dagoela gazitasun-arazorik.
Sustraien murrizketa kontuan hartuta (neurri handiagoan edo txikiagoan, udan orokortutako gertaera da), fenomeno hauek ahal den neurrian arintzeko estrategia desberdinak aurkeztuko ditugu :
- Surfaktanteen edo tentsioaktiboen erabilera, hauek uraren gainazal-tentsioa murrizten dute, lurzoruaren “busti” hobea ahalbidetuz eta gune lehorrak edo “dry patches” ezabatuz.
Surfaktante edo tentsioaktibo mota desberdinak daude: anionikoak, ez-anionikoak, polimeroak, azukreen edo azido humikoen eratorriak.
Hezegarrien eta mikropintxaketen konbinazioak eroankortasun hidraulikoa handituko du, uraren sakoneraino sartzea ahalbidetuz.
- Hazkuntza-erregulatzaileen erabilera, hala nola Trinexapac-Etil. C3 barietateetako ikerketek lehortearekiko erresistentzia handitu dela erakutsi dute aplikazioaren ondoren, sustatzen dituzten hazkuntzaren eta bere prozesu fisiologikoen moteltzeak landarearen ur-kontsumoaren eskaria murrizten baitu. Era berean, Arkansas Unibertsitateko ikerketek portaera antzekoa erakutsi dute Bermuda hibridoko kaleentzat antzeko tratamenduekin. (Iturria: Brouwer.N. 2014. University of Arkansas).
- Ureztatzearen uniformetasunaren hobekuntza. Hau ureztatze-sistema kalibratuz hobetzen da, aspertsoreen kokapena, pluviometria, presio estatiko eta dinamikoak, bonbeoa, etab. kontuan hartuta. %50 – %75 inguruko ureztatze-uniformetasunak ohikoak dira. Uniformetasun handiagoak, ur-defizit arazo gutxiago. Gaur egun POGOk merkatuko tresnarik onena eskaintzen du hori aztertzeko.
- Syringes edo freskatze-ureztatzeak, orri-ehunean ur-aplikazio arinak dira, tenperatura une jakin batean jaisteko. Ez da ureztatze-ekintza propioa izan behar, hau gaueko orduetan egingo baita ebapotranspirazioz galdutako ura berrezartzeko.
- Greenetako haizagailuen eta aire-erauzgailuen erabilera, “Subair vacuum blowers” deiturikoak, hezetasun gehiegikeriak ezabatzeko.
- Mikorrizen erabilera. Mikorrizak biosferan ugarienetakoa den sinbiosi-motetako bat dira: landarearekin elkarreragiten duten onddoak dira eta sustraiaren ur- eta nutriente-xurgapena hobetzen dute, udako estres hidrikoa arintzea ahalbidetuz. Iturria: Ruiz-Lozano et al., 1995.
Mikorrizen ekarpena bai inokulazio biologikoaren bidez, bai ongarri organikoen ekarpenen bidez egin daiteke.
-
Mozketa-altueraren handitzea. Greenen gainazal azkarrak lortzea errodatze-eragiketen bidez egin behar da, eta ez hainbeste altuera baxuen bidez. Mozketa-altueraren eta sustrai-luzeraren artean korrelazio positiboa dago.
- Nitrogenoaren, fosforoaren eta potasioaren dosiaren doikuntza. Sustraiaren hazkuntza nitrogenoan oinarritzen da, fotosintesia gertatzen denean hazten da, orriak klorofila-eduki optimoak baditu eta belarrak kontsumitzen duena baino karbohidrato gehiago ekoizten badu. Emankortasuna hazkuntza-potentzialean oinarritu behar da. Potasioa orrietako estomen irekiera eta itxiera erregulatzen duen nutrientea da, eta, beraz, belarrak bere tenperatura erregulatzeko erabiltzen duen ebapotranspirazio-prozesua. Funtsezko elementua da estres hidrikoarekiko erresistentzian. Fosforo-eduki nahikoak. Fosforoa ATP molekularen parte da, landarearen energia-unitatea. Belarraren prozesu fisiologiko guztietarako beharrezkoa da.
Fosforo- eta potasio-mailak MSLN mailak baino apur bat gora mantentzea gomendatzen dugu.
- Nematodoen kontrola , landareen zizare parasito gisa, sustrai-kalte handiak eragiten dituztenak, tenperaturak haien hazkuntzarako optimoak direnean, 21 eta 27 °C artean, eta, beraz, udaberrian erasotzen dute eta sintomak udan ikusten dira. Kirol-lurretan ohikoak izaten dira nematodoek lur hareatsuak nahiago dituztelako.
- Intsektuen kontrola, bereziki sustrai-kalteak eragiten dituztenena. Erabiltzen diren intsektizidak feltro-koltxoian edo “thatch”-ean zehar sartu behar dira sustrai-eremura heldu arte. Ureztatzearen laguntzaz sartzea komeni da.
Jarraian, sustrai-kalteak eragiten dituzten intsekturik ohikoenetako batzuk aipatzen ditugu
