Soropilaren gaixotasunen detekzioa XIII-Copper Spot
ARGAZKIA · TILOOMCopper Spot gaixotasunak, zonate leaf spot izenez ere ezagutzen denak, batez ere Agrostis generoko espezieei eragiten die, eta Agrostis canina (velvet bentgrass) eta Agrostis capillaris (colonial bentgrass) espezieetan du intzidentzia handiena. Hala ere, gaixotasun horren erantzule den patogenoak zonate leaf spot sor dezake beste gramineo-genero batzuetan ere, hala nola Cynodon, Zoysia eta Poaceae familiako hainbat espezietan.
Gaixotasunaren zikloa
Copper Spot gaixotasunaren eragilea Microdochium sorghi onddoa da (lehen Gloeocercospora sorghi izenez ezagutzen zena). Onddo honek esporodokio asexualak sortzen ditu, hau da, orrien epidermisaren estomen bidez azaleratzen diren fruitu-gorputzak.

Konidioak, hau da, onddoaren ugalketa-esporak, hauek dira:
- Hialinoak (gardenak).
- Filiformeak (orratz-formakoak).
- Septo bat eta zazpi artekoak dituzte.
- Haien tamaina 1,4 eta 3,2 μm arteko zabalerakoa eta 20 eta 95 μm arteko luzerakoa da, batez beste 2,4 μm x 83 μm.
Espora hauek matrize gelatinoso baten barruan garatzen dira, eta kopuru handitan daudenean salmoi-kolore bereizgarria hartzen dute.
Gainera, esklerozio beltz txikiak sor daitezke, 0,1 eta 0,2 mm arteko diametrokoak, orrietako lesio nekrotikoetan.
Gaixotasunaren zikloaren eta kudeaketaren arteko erlazioa
Microdochium sorghi onddoaren ezaugarri biologikoek zuzenean eragiten dute Copper Spot kudeatzeko estrategietan. Hona hemen funtsezko puntu batzuk:
- Esporen ekoizpena matrize gelatinosoan
Konidioak inguratzen dituen matrize gelatinosoak uraren bidezko sakabanaketa errazten du, hala nola euri-tanten edo ureztatzearen bidez. Beraz, gehiegizko ureztatzea edo gaueko orduetako aspersio bidezko ureztatzea saihestea funtsezkoa da gaixotasunaren hedapena murrizteko. - Esklerozioen presentzia
Esklerozioek erresistentzia-egitura gisa jarduten dute, eta onddoak baldintza kaltegarrietan bizirauteko aukera ematen dute, hala nola lehorte-garaietan edo muturreko tenperaturetan. Horregatik, beharrezkoa da ebaketan infektatutako orrien hondarrak kentzea, eskura dagoen inokulu kopurua murrizteko. - Etapa sexualaren gabezia
Etapa sexualik ez izateak adierazten du patogenoaren aldakortasun genetikoa mugatua dela, eta horrek zuzendutako fungizidaren eraginkortasuna errazten lezake. - Esporen ekoizpen masiboa
Infektatutako orrietan konidio kopuru handiak ekoizteko gaitasunak agerian uzten du garrantzitsua dela soropila osasuntsu mantentzea eta landareen estresa murriztea.
Epidemiologia
Copper Spot giro bero eta hezean garatzen da, eta infekziorako tenperatura optimoak 20 eta 30 °C artekoak dira. Gaixotasun hau bereziki kaltegarria da nitrogeno gehiegi ongarritutako soropiletan edo oso azidoak diren lurzoruetan hazitakoetan, eta intzidentzia nabarmena du Agrostis canina espezieetan.
- Patogenoaren biziraupena
Microdochium sorghi onddoak giro-baldintza kaltegarriei eutsi egiten die, eta neguan esklerozio edo mizelio moduan igarotzen du, thatchean (metatutako geruza organikoa) eta orri infestatuetan kokatuta. - Esklerozioen ernamuina
Lurzoruaren tenperaturak etengabe 17 °C (62 °F) gainditzen dituenean, esklerozioak ernetzen dira eta esporodokioak eratzen dituzte. Hauek konidioak ekoizten dituzte aldi bero eta hezeetan, inguruko orriak infektatzeko prest. - Infekzioa eta hedapena
Konidioek zuzenean sar daitezke orrietan edo estometatik, eta orri-nekrosia eragiten dute. Infektatutako eremuetan, esporodokio berriak garatzen dira, konidio gehiago ekoizten dituztenak, eta horrek infekzio-zikloa azkartzen du. - Gaixotasunerako baldintza egokiak
Gaixotasunaren garapena bereziki azkarra da orrietan hezetasun luzatuko baldintza ezin hobeak daudenean, hala nola ihintz iraunkorra, euri maiz edo gaueko orduetan ureztatzea gertatzen denean.
Copper Spot gaixotasunaren sintomak eta zeinuak
Copper Spot soropilaren adabaki sakabanatu eta zirkularren moduan agertzen da, 3 eta 8 cm arteko diametrokoak. Adabaki hauek laranja-kobre kolorekoak dira, eta hori da gaixotasun honen bereizgarri.
Orri mailan:
- Adabakien barruko orriek gorri-marroi kolorekoak diren lesio txikiak dituzte, urez blaitutako itxurakoak.
- Lesio hauek hazi eta bat egin dezakete, orri osoei eraginez.
- Dollar spot gaixotasunak ez bezala, Copper Spot gaixotasunaren adabakien ertzak lausoagoak dira, eta horrek errazten du bi gaixotasunak bereiztea.

Baldintza hezeetan, Copper Spot adabakiak soropilaren ebaketa- edo errodadura-norabidean hedatu daitezke, Microdochium patch gaixotasunean ikusitakoaren antzeko hedapen-eredu batekin. Gainera, bi gaixotasunak batera egon daitezkeen arren, lesioen koloreko eta adabakien ertzetako desberdintasunak funtsezkoak dira Copper Spot eta dollar spot bereizteko.
Copper Spot gaixotasunaren kudeaketa
Praktika kulturalak
- Goizeko ihintza kentzea. Ihintza ebaketa, errodadura edo arrastaketa bidez kentzeak orrietako hezetasun-aldia murrizten laguntzen du, eta patogenoaren hedapena zailtzen du.
- Aire-zirkulazioa hobetzea. Zuhaitzak inausteak edo haizagailuak instalatzeak aire-zirkulazioa handi dezake, eta orrietako hezetasun luzatuko aldiak murriztu.
- Ongarritzearen kudeaketa. Uretan disolbagarria den nitrogeno-iturrien erabilera mugatzea gaixotasunaren jardueraldietan. Aplikazio bakarrean gehienez 12 kg N/ha aplikatzea.
- Lurzoruaren pHaren kudeaketa. pHa 6 eta 7 artean mantentzea. pH baxuko lurzoruek laguntzen duten gaixotasun urrietako bat da. pHa 5,5 baino txikiagoa den lurzoruetan, kareren aplikazioek onuragarriak izan daitezke gaixotasunaren larritasuna murrizteko.
- Soropil hezea ebakitzea saihestea. Ez ebaki soropil infestatua orriak hezeak daudenean, esporen hedapena saihesteko.
Kontrol kimikoa
Copper Spot kontrolatzeko fungizida eraginkorrak hauek dira:
- Azoxistrobina
- Klorotalonila
- Fluazinam
- Honako konbinazioak:
- Azoxistrobina + Klorotalonila
- Propikonazola + Klorotalonila
- Iprodiona + Tiofanato-metila
Komeni da fungizidak txandakatzea patogenoaren erresistentzia saihesteko, eta fabrikatzailearen jarraibideei jarraitzea dosiari eta aplikazio-maiztasunari dagokienez.
Zure soropilak ez du behar bezala ematen? Jakin ezazu fitopatogenoek eragiten ote dioten Phytodiagnosis analisi baten bidez. Txosten honek zure soropila kaltetu dezaketen eragile nagusien presentziari buruzko informazio zehatza ematen dizu, eta erabaki azkar eta eraginkorrak hartzen laguntzen dizu.

Erreferentziak:
https://turfpestlab.psu.edu/pest-profiles/copper-spot-zonate-leaf-spot/
Informazio gehiago nahi izanez gero, jarri gurekin harremanetan agro@tiloom.com helbidearen bidez




