Belarreko gaixotasunen detekzioa X. Rapid Blight

Rapid Blight edo Tizón rápido izenez gaztelaniaz ezagutzen den gaixotasunak C3 belarrei eragiten die, hala nola Poa Annua eta Trivialisi, Lolium Perenneri edo Agrostis stoloniferari. Lehorteak estresatutako belarrekin lotuta dago, ureztatze-urak eragindako sodio-metaketa ere jasaten dutenekin batera.

Rapid Blight edo Tizón rápidoren etiologia

C3 belarrek, klima hotzekoak ere deituak, jasaten dute gaixotasuna, nahiz eta C4 belarrak ostalari asintomatikoak izan daitezkeen.

Labyrinthula terrestris itsas belarrei eragiten dieten patogenoen antz handiagoa duen patogenoa da beste edozein patogenorena baino; horregatik identifikatu zen duela gutxi eta horregatik da hain gatzuna duten lurzoru eta uretara egokitua.

Rapid Blight edo Tizón rápidoren eragile kausala

Rapid Blight edo Tizón rápido gaixotasuna L. terestrisek eragiten du. Organismo hau zelula fusiformeek osatzen dute, mizeliorik eratzen ez dutenak, baina belarraren gaineko trafikoaren bidez erraz mugitzen direnak eta kontzentrazio handiko nukleoak sortzen dituztenak.

Rapid Blight edo Tizón rápidoren sintomak

Tizón rápidoren hasierako sintomak hauek dira:

Tizón rápidoren ondorengo sintomak hauek dira:

Espezie sentikorrenak

Barietate sentikorrenak Agrostis tenuis, Lolium perenne, Poa annua, Poa trivialis eta Ray grass perrenne.

Kontrol-metodoak

Produktu kimiko gutxik eragiten diote larriki Tizónari; mankozeb, trifloxistrobina eta piraklostrobina bezalako materia aktibo funtzionalak ezagutzen dira. Erresistentziak eragiteko arriskua oso garrantzitsua eta larria da, beraz produktuen arteko txandaketa ahalik eta maizenekoa izan behar da, nahiz eta aurkitzen garen merkatuaren arabera ezingo den gaixotasuna tratatu ere, adierazitako produktuak batere eskuragarri ez daudelako. Gainera, beste patogeno batzuetan, hala nola antraknosian, erresistentziak sortzeko arriskua dago. Gaixotasuna tratatzeko modurik bideragarriena kultur lanen bidez da.

Bere kudeaketa batez ere belarraren kultur lanetan oinarritzen da.

Ikusi da lurzoru sodikoak edo gazi-sodikoak, eta lehorte-estresaren pean dauden laboreak, Tizón rápidoa jasateko joera handiagokoak direla. Gatzak ahalik eta maizen garbitzea gomendatzen da gazitasun-maila baxuak mantentzeko. Festukak espezie erresistenteagoak dira, eta merkatua barietate erresistenteak eskaintzen hasi da. Raygrassarekin bateragarriak diren eremuetan, garrantzitsua da gatzarekiko tolerantea diren espezieak ezartzea.

Sodioa borrokatzeko eta lekualdatzeko, igeltsuarekin ongarritzeak patogenoarentzat ingurune ez hain jasangarria sortzen laguntzen du, eta ikusi da potasio-ongarritzeak ere kaltegarri eragiten diola. Kaltetutako eremuan heze-eragileak erabiltzea eta gatzak kanporatzea errazteko drainatzea hobetzea positiboak dira. Konbinazio hau da gaixotasunari zailtasunak jartzeko onena.

Gakoa da, halaber, belarraren mozketa zaintzea, L. terestrisen zelula fusiformeak landarearen ehunean ireki diren zauriak erabiliz sartzen baitira

Labyrinthula terrestrisen hazkunde-tenperaturak 15ºC eta 30ºC artekoak dira; hortik gora eta behera hazkundea mugatua da. Bestalde, gazitasunari dagokionez, tolerantzia handia du, 3,5 eta 10,5 dS/m arteko gazitasun altuetan garatzen baita.

Rapid Blight-aren eragina hain da garrantzitsua non Estatu Batuetan Poa Annuazko greenen gaixotasun suntsitzaileenetako bat dela uste den.

Rapid Blight edo Tizón rápidoren analisia eta diagnostikoa

Tizón rápidoa diagnostikatzeko modurik eraginkorrena beti gure qPCR azkarren analisiak dira, lagin bakar batekin dozenaka gaixotasun identifika baititzakegu.

Hunkigarria da gaixotasuna landan identifikatzeko gai izatea, eta mikroskopio xume batekin Labyrinthula terrestrisen zelulak aurki daitezke, belar-hosto baten lagina urarekin prestatuz zelulak sakabanatzeko.

Iturria: Stowell, L.J., Martin, S.B., Olsen, M., Bigelow, D., Kohout, M., Peterson, P.D., Camberato, J. and Gelernter, W.D. 2005. Rapid Blight: A New Plant Disease. 

Iturria: Kerrigan, J.L., M.W. Olsen, and S.B. Martin. 2012. Rapid Blight of Turfgrass. The Plant Health Instructor. DOI: 10.1094/PHI-I-2012-0621-01