Influencia do pH do solo nas interaccións entre fungos

No fascinante mundo da ecoloxía do solo, as interaccións entre fungos ectomicorrícicos (EM) e fungos saprótrofos desempeñan un papel crucial no ciclo do carbono e do nitróxeno, dous elementos esenciais para a fertilidade do solo e o crecemento das plantas. Estas relacións, con todo, non son estáticas: están profundamente influenciadas por factores como o pH do solo, a estequiometría (relación carbono-nitróxeno) e a identidade das plantas hóspedes.

Os resultados obtidos neste ensaio demostran como a tecnoloxía pode maximizar o rendemento en cultivos hortícolas. 👉 Solucións avanzadas para Agricultura

O rol do pH do solo nas interaccións fúnxicas

O pH do solo actúa como un mediador clave nas interaccións entre fungos ectomicorrícicos e saprótrofos, afectando directamente a descomposición da materia orgánica e a dispoñibilidade de nutrientes. Segundo un estudo recente (Fernandez & See, 2025; DOI: 10.1111/nph.70021), estas interaccións varían significativamente dependendo do nivel de acidez do solo:

Solos ácidos (pH < 5) con limitación de nitróxeno: En solos moi ácidos, onde o nitróxeno é escaso, os fungos ectomicorrícicos enfrontan un desafío. Poden adquirir nitróxeno mineralizado dos saprótrofos ou empregar estratexias oxidativas para descompoñer a materia orgánica, o que acelera as taxas de descomposición. Ademais, cunha relación C:N baixa, os fungos EM contribúen indirectamente á descomposición ao liberar carbono lábil a través da rotación das súas hifas, estimulando a actividade saprótrofa. Este proceso, descrito como “competencia ou facilitación acelerada”, resalta a importancia dun manexo axeitado do pH para optimizar a dispoñibilidade de nutrientes.

Solos lixeiramente ácidos: En solos cun pH intermedio, a descomposición hidrolítica do nitróxeno orgánico é máis eficiente. Aquí, os fungos ectomicorrícicos poden suprimir a descomposición ao competir cos saprótrofos polo nitróxeno, un fenómeno coñecido como o “efecto Gadgil”. Este efecto pode ralentizar a descomposición, o que podería ser beneficioso ou prexudicial dependendo dos obxectivos agrícolas, como a retención de materia orgánica ou a liberación de nutrientes.

Solos con pH alto: En solos cun pH máis elevado, onde o nitróxeno inorgánico é abundante, as interaccións entre fungos EM e saprótrofos son mínimas, resultando nun impacto case nulo sobre as taxas de descomposición. Este escenario é típico en sistemas ricos en nitróxeno, especialmente aqueles con folla caída de árbores caducifolias rica en nitróxeno lábil.

Image: effects of EM fungi on soil organic matter decomposition (Fernandez & See 2025; DOI: 10.1111/nph.70021).

Factores adicionais: química de taninos e plantas hóspedes

Máis aló do pH, outros factores como a química dos taninos na folla caída e a presenza de plantas con diferentes asociacións micorrícicas tamén inflúen nestas interaccións. Por exemplo, os taninos poden unirse ao nitróxeno orgánico, afectando a súa dispoñibilidade. En solos ácidos, os taninos ligados ao nitróxeno orgánico (tannin-ON) poden ser atacados oxidativamente polos fungos EM, mentres que en solos con pH máis alto, o nitróxeno orgánico libre (free ON) é máis accesible, reducindo a competencia entre os fungos.

Implicacións para a agricultura

Para os agricultores e xestores de solos, comprender estas dinámicas ofrece unha oportunidade para optimizar a fertilidade do solo e mellorar a produtividade dos cultivos. Un manexo axeitado do pH do solo pode influír na actividade dos fungos EM e saprótrofos, afectando a descomposición da materia orgánica e a liberación de nutrientes esenciais como o nitróxeno.

Aquí é onde ferramentas como os ionómetros LaquaTwin, especialmente o modelo pH-33, se volven indispensables. O LaquaTwin pH-33 permite medir o pH do solo de maneira rápida, precisa e portátil, o que facilita a toma de decisións no campo.

Coñecer o pH exacto do solo axuda aos agricultores a determinar se precisan aplicar enmendas, como cal para aumentar o pH, ou a implementar prácticas que favorezan a actividade de certos fungos para mellorar o ciclo de nutrientes.

Ademais, os ionómetros LaquaTwin ofrecen a vantaxe de medir outros parámetros clave, como a condutividade ou a concentración de ións, proporcionando unha visión integral da saúde do solo.

Se desexas optimizar a saúde do teu solo e descubrir como os ionómetros LaquaTwin poden axudarte a alcanzar os teus obxectivos agrícolas, non dubides en contactarnos en agro@tiloom.com. Estamos aquí para apoiarte en cada paso cara a unha xestión do solo máis intelixente e produtiva!